Od kiedy zmiany w urlopie macierzyńskim zaczynają obowiązywać?

Na czym polega nowy uzupełniający urlop macierzyński?

Nowy urlop ma charakter uzupełniający wobec podstawowego urlopu macierzyńskiego i jest adresowany do rodziców wcześniaków oraz noworodków wymagających kontynuacji leczenia w szpitalu po porodzie [1][4]. Nie zastępuje podstawowego urlopu macierzyńskiego, lecz stanowi jego uzupełnienie po zakończeniu pierwszego etapu opieki nad dzieckiem [5][7].

Rozwiązanie to wprost rozszerza katalog uprawnień rodzicielskich w Kodeksie pracy poprzez dodanie dodatkowego, płatnego okresu opieki powiązanego z sytuacją medyczną dziecka [1][2].

Kto może skorzystać?

Uprawnienie przysługuje pracownikom uprawnionym do urlopu macierzyńskiego oraz osobom korzystającym z urlopu na warunkach urlopu macierzyńskiego, jeżeli dotyczą ich przypadki wcześniactwa lub hospitalizacji noworodka po porodzie [6][1][4].

Ustawodawca przewidział, że osoby uprawnione na dzień 19 marca 2025 r. mogą skorzystać z nowego uzupełniającego urlopu także wtedy, gdy w tym dniu były w trakcie korzystania z urlopu macierzyńskiego lub urlopu na warunkach urlopu macierzyńskiego [6].

Ile trwa dodatkowy urlop i od czego to zależy?

Wymiar dodatkowego urlopu sięga maksymalnie do 15 tygodni w sytuacjach wcześniactwa oraz bardzo niskiej masy urodzeniowej, lub do 8 tygodni w przypadku dzieci urodzonych później, które wymagają hospitalizacji po porodzie [1][4].

Kryteria medyczne obejmują m.in. tydzień zakończenia ciąży oraz masę urodzeniową dziecka, przy czym w materiałach wdrożeniowych wskazywany jest 28. tydzień ciąży oraz próg 1000 g, co odzwierciedla szczególnie wczesne urodzenia i bardzo niską masę urodzeniową [4].

Długość uprawnienia jest ściśle powiązana z przebiegiem leczenia i parametrami urodzeniowymi noworodka, co pozwala dopasować wymiar urlopu do realnych potrzeb opiekuńczych rodziny [1][4].

Kiedy dokładnie można go wykorzystać?

Prawo do uzupełniającego urlopu macierzyńskiego powstaje natychmiast po wykorzystaniu podstawowego urlopu macierzyńskiego, bez okresu przerwy między tymi uprawnieniami [5][6].

W praktyce oznacza to ciągłość ochrony rodzica i możliwość wydłużenia czasu opieki w sytuacji wymagającej intensywnego wsparcia dziecka, ponieważ nowy urlop uzupełnia dotychczasowy system, a nie go zastępuje [5][7].

Co zmienia się w 2026 r.?

W 2026 r. podstawowe zasady urlopu macierzyńskiego i rodzicielskiego pozostają bez zmian, a nadal obowiązuje wprowadzony w 2025 r. dodatkowy uzupełniający urlop macierzyński dla rodziców wcześniaków i noworodków hospitalizowanych [8].

Co muszą wiedzieć pracodawcy i kadry?

Ocena prawa do nowego urlopu powinna każdorazowo zaczynać się od weryfikacji, czy zdarzenia i uprawnienia przypadają po 19 marca 2025 r.

Nowelizacja została przyjęta jako zmiana ustawy o Kodeksie pracy oraz niektórych innych ustaw, dlatego stosowanie nowych rozwiązań wymaga spójności z regulacjami kodeksowymi i aktami wykonawczymi [1][2].